20 Nisan 2024
  • İçel19°C

SARIKEÇİLİ YÖRÜKLERİ'NİN YAYLALARDAN SAHİLE GÖÇÜ

Eğitimci Yazar Gazi Mert, Sarıkeçili Yörükleri'nin yaylalardan sahile göçünü yazdı. İşte Gazi Mert'in kaleme aldığı o yazı...

Sarıkeçili Yörükleri'nin yaylalardan sahile göçü

05 Ekim 2015 Pazartesi 22:56

Büyük bir ilgiyle yaşamlarını izlediğimiz, haklarında belgeseller, filmler, röportajlar düzenlediğimiz Türkiye’nin son konar – göçerleri olan MERSİN SARIKEÇİLİ YÖRÜKLERİ bu yıl yaz aylarını Konya ve Karaman yayları olan Hadim, Bozkır, Seydişehir, Ahırlı ilçelerindeki yaylalarda geçirmişti.

Havaların soğumaya başlamasıyla birlikte Sarıkeçili Yörükleri,Mersin sahillerine ulaşabilmek için 2 ay sürecek olan sahil kesimlerine doğru göç yolculuklarına başlamışlardır .Sarıkeçili Yörükleri; Kış mevsimini Gülnar, Silifke, Aydıncık, Anamur, Bozyazı ve Erdemli ilçelerinde sahile yakın kesimlerdeki kışlaklarında  geçireceklerdir.

Yörükler yerleşik düzene geçmedikleri için Silifke, Aydıncık,  Anamur, Bozyazı, Erdemli ilçelerinde büyük sıkıntı yaşıyorlar.

Öyle ki; Yerleşim yerlerinde ya da sürülerin geçtiği yol güzergahına yakın tarlalardan kendilerinden kira bile alınıyor…

Belediyelerin, üst düzey yetkililerinin ve mahalle muhtarlarının ilgisizliğinden bahsediyorlar…

Yörükler yaklaşık bin yıldır ülkemizde göç kültürünü sürdürmüşlerdi ve bize atalarımızdan miras kalan en değerli varlıklarımızdır. Sarıkeçili Yörükleri; Burdur, Mersin, Konya, Karaman, Antalya, Adana, Osmaniye, İzmir, Aydın, Denizli gibi İllerde 287 aile olarak varlıklarını sürdürüyorlar…

Kimdir Yörükler?

Yörükler; Anadolu'nun çeşitli yörelerinde, toprağa bağlanmadan yaşayan göçebe Türkmenlere verilen isimdir.

Yörük ise Anadolu ve Rumeli’de göçebe hayatı yaşayan Türk kabilelerine verilen genel isimdir.
Türkçe “yürümek” fiilinden türeyip, “yürüyen, sefere koşan çadır halkı” manalarına gelen Yörük kelimesi genel olarak “bir yerde durmayıp devamlı yer değiştiren göçebe halk” anlamında kullanılmaktadır.
Oğuz Türklerinde yaşamlarını toprağa bağlı olarak değil de göçebe olarak sürdüren Türkmen bölümlerine “Yörük” adı verilmişti.

Osmanlılar zamanında 16’ıcı yüzyılda konup-göçer olan Türkmenlere de“Yörük” adı verilmişti.
Yörüklerin “kışlak” ve “yaylak” adıyla iki ayrı barınakları bulunurdu.

Yazın hayvan sürüleriyle birlikte yaylalara çıkan Yörükler, kışın daha sıcak kıyıya yakın ovalara inerlerdi.
Kışlık ve yazlık yerlere gelen insanlara “Yörük Obası” denirdi.

Aynı soydan gelen oba halkına da “oymak” adı verilirdi.

Oymakların başında da oymak beyleri bulunurdu.Oymak beyinin uygun göreceği günde ilkbaharda Yörük obaları hep birlikte yaylaya doğru yola çıkarlardı.

Yörükler deve yününden, koyun yününden, keçi kılından çadırlar, giyecekler, kilimler, çuvallar, çul-seccade-somat-heybeler dokurlardı.

Istar, kirmen(eğirtmeç), özeme, çıkrık, kıl çuval, ala çuval, çul, somat, cepken, darabulus… Yörükler tarafından sıkça kullanılan kelimelerdir.Yörüklerde “çadır” ailenin evidir.

Türk menkıbelerine göre ilk çadırı yapan Türk handır.
Göktürklerin bir kısmı da keçe çadırlarda oturmuşlardı.
Çadır kelimesi Türkçe;  "Çat " kökünden gelmektedir.
Dokumadan yapılan, taşınabilen meskenlere "çadır" denilmiştir.
Oğuzlar buna “Çaşır” demişlerdi.

Kadınların dokuduğu çadırlar, ortadireğin çevresindeki 5,7,9… direk üzerine kurulurdu.Çadırda kapı, pencereler, baca, ocaklık, yataklık, kaplık gibi çeşitli odalar bulunurdu.

Çadır; direkler üzerine kurulur, direklerin çadırı taşımaları yanında başka görevleri de olurdu.
Bu direkler silah direği, mutfak direği, giysi direği gibi isimler verilirdi.

Osmanlılarda Yörükleri toprağa yerleştirmek için belli bir “iskan siyaseti” uygulanmış ve pek çok “oba” toprağa bağlanmıştı.

Bugün başta Kayseri, Niğde, Adana, İçel, Bursa, Maraş olmak üzere pek çok ilimizde Yörüklere rastlanmaktadır.

Yörükler; İçel Yörükleri, Bursa Yörükleri, Tekeli Yörükleri, Haruniye Yörükleri, Araç Yörükleri, Taraklı Yörükleri, Zile Yörükleri, Karaca Yörükleri, Nacaklı Yörükleri, Toraman Yörükleri, Nasırlı Yörükleri, Tacirli Yörükleri gibi adlarla anılmaktadır.

Anadolu’da sayıları çok az kalan Yörükler çok zengin bir folklor ve etnografya kaynağıdır.Konya ve Karaman’dan kopup gelerek Gülnar, Anamur, Erdemli, Silifke, Aydıncık, Bozyazı sahillerinde konaklayacak olan Sarıkeçili Yörük kardeşlerimize şimdiden hoş geldiniz diyoruz.

Hoşça kalınız.

Yorumlar
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.